Macam Kakek vertelt…

Afgelopen zaterdag werd ons traditionele voetbaltoernooi georganiseerd door Stief en de bewoners van de wijk en de omringende wijken. Dat doen wij altijd op de laatste zaterdag dat wij in Jakarta zijn en de inzet is een hele grote beker. Vorige keer kwamen wij een paar doelpunten tekort in het treffen tussen Indonesië - Nederland. Eigenlijk waren we veel te klein want onze tegenstanders waren een heel stuk groter en breder. Nu hadden wij ze een heel stuk ingehaald in onze groei en zouden de partijtjes iets meer in balans zijn.

Er waren vier teams bij elkaar getrommeld om tegen elkaar te spelen en ons team bestond uit Jeetje, Emmetje, Ruud (een jongetje die permanent in Jakarta woont omdat zijn vader daar werkt) en ik zelf. Mijn jongste broertje stond op het doel. Hij werpt zich altijd onverschrokken op de bal en de tegenstander. Iedereen heeft ontzag voor hem want als het even meezit is hij de stookhaard van menige ruzie. Vooral als hij onterecht een doelpunt tegen krijgen dan is de scheidsrechter een mikpunt. Hij heeft lef, dat moet ik toegeven. Emmetje is een bescheiden speler die een hele goede balbehandeling heeft. Hij is een echte middenvelder die het spelletje door heeft en een heerlijke eindpas in zijn voeten heeft. Niemand krijgt hem zomaar van de bal. Ruud is een bonenstaak die heel hard kan lopen. Als die jongen aan atletiek gaat doen dan kan niemand hem bijhouden. Techniek heeft hij niet, maar hij heeft een neus voor doelpunten en dat zou vandaag blijken. Ik mag zelf niet over de middenlijn komen, want ik moest de verdediging in mijn 'uppie' doen.

Al lang van te voren was het druk in 'de bak'. De andere teams waren al heel professioneel met de warming-up bezig. Voor het toernooi had Stief nieuwe ballen gekocht en de jongens waren razend enthousiast want zij weten dat ze de ballen mogen houden na het toernooi. Langs de lijn stonden veel ouders die het evenement wilden zien en hun zonen kwamen uitnodigen. Hier en daar waren er spandoeken en toen wij aankwamen hoorden wij van alle kanten toeters. Ik schat dat er ongeveer honderd mensen aanwezig waren en die maakten er een lekker sfeertje van.

Tussen al die mensen stond Macam Kakek. Hij was stil en genoot van de mensen van de mensen om hem heen die er allemaal op gebrand waren dat hun kinderen als winnaars uit de strijd te voorschijn zouden komen. Maar op de één of andere manier weet onze Opa altijd vooraf wat er gaat gebeuren. Dit keer had hij rust want hij voelde aan dat Indonesië vandaag een slechte dag zou gaan beleven. Vlak voordat de wedstrijden begonnen liep ik naar hem toe en keek hem aan. Hij glimlachte geruststellend en knikte vol trots. Daarna begaf hij zich onder de toeschouwers en was stil, zoals hij altijd stil kan zijn. Maar zijn ogen schitterden ditmaal vastberaden. Hij wilde de triomf van zijn Hollandse kleinkinderen zien.

Het gebeurde precies zoals hij thuis al had voorspeld. Door de warmte waren de partijtjes doodvermoeiend, maar we wisten elke keer een overwinning te halen. Zelfs de finale wisten wij te winnen en konden dit keer de prachtige wisselbeker mee naar huis nemen. Macam Kakec was trots. Hij danste van vreugde en tilde Jeetje op zijn schouders omdat hij de minst gepasseerde doelman van het toernooi was geworden. Ruud was topscorer geworden en Emmetje werd uitgeroepen tot de beste speler. En ik? Ach, we hadden gewonnen en dat was het allerbelangrijkste.

Na afloop kwamen zij naar huis Opa, stief en een tray vol biertjes die zij de hele avond al achter zich aan hadden gesleept. In de tuin werd er een klein feestje georganiseerd dat tot ik de kleine uurtjes doorging. Dat kon ook omdat Macam Kakec bij ons zou blijven slapen. Dit tot groot genoegen van Jeetje die helemaal verzot is op zijn grootvader. Meestal bekijk ik alles maar een beetje op afstand. Iedereen doet zijn best om mij het gevoel te geven dat ik bij de familie hoor, maar soms mis ik de aansluiting van de taal. Dan mis ik wat woorden en dat wordt zelfs een geroezemoes als ik ook een paar biertjes op heb. Opa had de situatie door en kwam bij mij zitten.

"Wat ga je doen, als je weer in Nederland terug ben?," vroeg hij.

"Dan moet ik weer naar school, om te leren. Stief wil dat ik dokter wordt."

"Ach leren. Wat is leren? Je leeft zo dwangmatig. Je moet de ladder niet zo hoog leggen."

"Maar ik moet leren. Ik moet van stief aan de toekomst denken."

"Waardoor wordt je toekomst dan bepaald? Door de dingen die je op school leert?."

Ik aarzelde met antwoord geven omdat ik niet begreep waar hij naar toe wilde.

"Ik denk het wel."

"Larie, allemaal larie. Je moet ook geluk hebben in het leven."

"Dat weet ik Opa. Maar als je geleerd hebt dan is er ook meer kans op geluk. En misschien krijg ik maar één kans in mijn leven."

"Robin. Ik zal je een verhaal vertellen."

Als Macam Kakek gaat vertellen is iedereen doodstil. Iedereen heeft diep respect voor de oude man en leert graag van zijn wijsheden. Opa heeft veel meegemaakt in het leven en daarover vertelt hij graag. Stief vult de glazen nog eens een keer bij en dan begint de oude man aan zijn verhaal:

"Er was eens een man die niet veel had kunnen leren. Hij zou dit wel graag gewild hebben, maar zijn ouders waren niet rijk genoeg om hem naar een vervolgschool te sturen. Dit werd zijn grootste handicap want overal waar hij kwam om werk te zoeken werd hij afgewezen. Totdat hij op een goede dag ging solliciteren bij een groot bedrijf. Hij had zijn netste kleding aangetrokken, zichzelf geschoren en zijn haren keurig gekamd. Toen hij binnenkwam werd hij bij een secretaresse gebracht die hem interviewde. Aan het einde van het gesprek schudde zij haar hoofd en vertelde hem dat hij te weinig scholing had gehad. De man jammerde en begon bijna te huilen. Hij begreep dat er op de wereld geen werk voor hem was weggelegd. De secretaresse kreeg medelijden en gaf hem twee appeltjes die voor haar op het bureau lagen. Eigenlijk waren deze voor de lunch bedoeld, maar ze kon ze missen. Ze zou wel wat anders gaan kopen in de kantine.

Sedekah, zo zullen wij de man maar noemen in het verhaal, stak de appeltjes in zijn zak en liep verdrietig het kantoorpand uit. Hij dwaalde de rest van de dag doelloos door Jakarta totdat de schemering begon te vallen. Hij was moe en zocht een plekje om even uit te rusten. In de verte wist hij een parkje en het duurde niet lang voordat hij een bankje vond. Hij haalde de twee appels uit zijn zak en legde die naast zich neer. Daarna legde hij zijn hoofd in zijn handen en bedacht een manier om een einde te maken aan zijn leven. Hij was mislukt. Zijn leven had geen inhoud en hij was er stellig van overtuigd dat de toekomst hem niks meer zou kunnen brengen. Totdat hij op zijn schouders werd getikt. Een vrouw stond naast hem en wees op de appels.

'Zijn die appels te koop?," vroeg zij.

De man haalde zijn schouders op en gebaarde dat zij de appels gratis kon meenemen. Zij schudde het hoofd en legde hem twee muntstukken in zijn handen die een totale waarde hadden van vijf euro. Daarna verdween zij. Onze vriend speelde met het geld en dacht dat hij in een sprookje beland was. Voor deze muntstukken kon hij een hele doos appels kopen. Dat deed hij ook. Hij liep naar de markt en kocht een grote, volle mand. Het duurde niet lang voordat hij ook die weer verkocht had en voor de winst kocht hij twee manden. En zo ging dat een hele tijd door.

Na jaren had de man zoveel winst gemaakt dat hij de bezitter was geworden van een vijftiental goedlopende groentezaken. Hij was rijk geworden door dat ene kleine gebaar dat het leven naar hem had gemaakt. Hij had die ene kans die hem geboden was begrepen en dankbaar aangepakt".

Macam Kakec zweeg. Hij zette het flesje Bintang aan zijn lippen dronk het restant in één teug weg. Daarna keek hij mij aan en vroeg:

"Wat heb jij nu uit dat verhaal geleerd?."

"Dat je geluk moet hebben in het leven."

" Dan heb je het verhaal nog niet goed genoeg begrepen. Ik zal je een vraag stellen."

Ik knikte en probeerde voor mijzelf te ontdekken waar de moraal schuilde.

"Oké, Opa. Kom maar op met die vraag. Ik ben er klaar voor."

"Robin. Luister goed. Wat denk je wat tijdens de sollicitatie gebeurd zou zijn als hij in zijn jeugd een mogelijkheid had gekregen om te leren?."

"Dan had hij die baan gekregen."

"Juist. Dan had de secretaresse geen medelijden met hem gehad en dan had zij hem ook niet die twee appeltjes gegeven."

"Maar, maar…. Dan was hij misschien ook niet zo rijk geworden."

Opa lachte. Zijn verhaal was goed overgekomen.

"Robin. Laat dat dwangmatige nou eens en probeer te leven. Er komen zoveel kansen als je ogen en oren openhoudt. Kleine kansen, grote kansen. En niet elke kans komt omdat je zoveel geleerd hebt. Je moet het ook kunnen zien."

Die avond lag ik in bed en dacht nog lang na over het verhaal van Macam Kakec. Toen de slaap begon te dringen draaide ik mij om in bed. Ach, als ik geen dokter zou kunnen worden dan was er misschien toch nog een toekomst voor mij weggelegd als appeltjesverkoper.

Het verhaal stelde mij gerust, maar of stief er achteraf zo blij mee was ....

Macam Kakek = wijze Opa

Bintang = merk bier

25-08-2002

Jatagan

Alle teksten ressorteren onder Jatagan©copyright, tenzij anders is aangegeven. Niets van deze pagina mag elders worden geplaatst tenzij nadrukkelijke toestemming van de auteur is verleend. De teksten mogen ook niet gewijzigd, ingekort of verpersoonlijkt worden.

Jatagan